Adagium

(też: paremia, apoftegmat, sentencja, proverbium, aforyzm)
Jak zdać maturę z matematyki na poziomie podstawowym? Z tą książką poradzisz sobie bez problemu. Jeszcze masz czas :-).

Adagium – figura retoryczna polegająca na wyrażeniu pewnej ogólnej prawdy. Niejednokrotnie przybiera postać "chwytliwej" sentencji lub przysłowia. W obrębie adagium wyróżniamy apoftegmat, będący mądrością wypowiedzianą przez pewną wybitną postać.

Wikipedia donosi, że adagium jeszcze kilkaset lat temu (u schyłku średniowiecza) oznaczało sentencje pochodzące z pogańskiej starożytności. Powiedzenia pochodzące z Biblii określano dla odmiany jako proverbium. Dziś to rozróżnienie jest już mocno zatarte.

Przykłady

  • Jak sobie pościelesz, tak się wyśpisz (przysłowie, w dodatku mocno wyeksploatowane).
  • Pewnego przyjaciela poznaje się w niepewnym położeniu (pierwowzór popularnego przysłowia, sentencja Cycerona, którą można uznać za apoftegmat).
  • Tak bowiem jest: kto skąpo sieje, ten skąpo i zbiera, kto zaś hojnie sieje, ten hojnie też zbierać będzie (Biblia Tysiąclecia kup, 2 Kor 9, 6, cytat ten według dawnych standardów klasyfikujemy jako proverbium).