Homoioptoton

(też: Similiter cadens)
Jak zdać maturę z matematyki na poziomie podstawowym? Z tą książką poradzisz sobie bez problemu. Jeszcze masz czas :-).

Homoioptoton (gr. homoioptoton, łac. similiter cadens = podobieństwo kadencji) – figura retoryczna polegająca na zestawieniu wyrazów o podobnie brzmiących końcówkach deklinacyjnych (czyli wielokrotne i wyraźnie zauważalne powtórzenie pewnego przypadku gramatycznego).

Homoioptoton nie jest tożsamy z rymem, choć może nim być. Niekiedy podobieństwo końcówek deklinacyjnych nazywane jest tu rymem gramatycznym – w odróżnieniu od klasycznego, spotykanego w poezji.

Według niektórych definicji homoioptoton obejmujący słowa stojące na końcu członów i kolonów stanowi szczególny przypadek homoioteleutonu.

Przykłady

Wierzę w Ducha Świętego,
święty Kościół powszechny,
świętych obcowanie,
grzechów odpuszczenie,
ciała zmartwychwstanie,
żywot wieczny. Amen

(modlitwa z katechizmu Kościoła Katolickiego, końcówki deklinacyjne w bierniku)

Przerwał je starzec, trzęsąc wzniesioną prawicą:
Nie masz zgody, Mopanku, pomiędzy Soplicą
I krwią Horeszków; (...)

(Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz kup, końcówki deklinacyjne w narzędniku)