Dysjunkcja

(też: Rozłączenie, Diazeugma)
Jak zdać maturę z matematyki na poziomie podstawowym? Z tą książką poradzisz sobie bez problemu. Jeszcze masz czas :-).

Dysjunkcja (łac. disiunctio) – figura retoryczna będąca odmianą zeugmy. Najstarszy łaciński podręcznik retoryki, Rhetorica ad Herennium, nazywa dysjunkcją przypadek, w którym jednemu podmiotowi przypisana jest seria orzeczeń (podaje też przykład: lud Rzymu zniszczył Numancję, zburzył Kartaginę, zdemolował Korynt i obalił Fregellae).

Przykłady dysjunkcji

Lecz pod wieczór wstał wiatr, rozwiał mgły, oczyścił niebo i odsłonił zorze. Śniegi uczyniły się modre, a później fioletowe. Nie było mrozu, ale noc zapowiadała się pogodna. Z murów zeszli znów ludzie, prócz straży, kruki i wrony odleciały od szubienicy ku lasom. Wreszcie poczerniało niebo i cisza nastała zupełna.

(Henryk Sienkiewicz, Krzyżacy kup, podmiotowi wiatr przyporządkowane są trzy orzeczenia)

— Panie Ignacy, to ja!...
Rzecki ocknął się, podniósł głowę, brwi i oczy w górę i zobaczył Mraczewskiego...
— Hę?... - spytał pan Ignacy przypatrując się młodemu elegantowi, który opalił się, zmężniał, a nade wszystko utył.

(Bolesław Prus, Lalka kup, podmiotem jest tu Rzecki)